Inzendingen - Motivaties

Film: Vadertaal
Maker: Tjyying Liu

Motivatie:
Mijn vader is Chinees en woont al meer dan de helft van zijn leven in Nederland. Toen hij voor het eerst zijn toekomstige vrouw ontmoette, sprak hij haar taal niet. Nu, meer dan 45 jaar later, spreekt hij nog steeds met moeite Nederlands. Een brief schrijft hij nooit en de Nederlandse kranten laat hij liggen. Mijn moeder spreekt, schrijft en leest geen Chinees. Toch zijn ze heel gelukkig met elkaar. De taal van de liefde drukt zich kennelijk niet in woorden uit. Maar hoe communiceren ze dan met elkaar? Wat voor mij een normale gang van zaken is, is voor veel mensen in mijn omgeving een raadsel. Wat betekent het om de taal niet machtig te zijn? Hoe redt mijn vader zich als hij alleen is? Met dit portret wil ik proberen een inkijk te geven in het alledaagse leven van mijn vader.

Film: Groetjes van Kiki
Makers: Bas Goossens en Jeroen Mourmans

Motivatie:
Hoewel passie voor film een belangrijke drijfveer is bij het maken van onze film Groetjes van Kiki, willen we met dit werk uiteraard ook de problematiek waar Stichting Lezen & Schrijven zich voor inzet onder de aandacht brengen. We vinden het belangrijk dat iedereen zich zo goed mogelijk kan uiten, iets wat we zelf keer op keer ontdekken bij het maken van films.

Film: GEK
Maker: Mariska Breedland

Motivatie:
De LSFA competitie sprak mij meteen erg aan. Ik uit mijn creativiteit door middel van schrijven. En toen ik de opdracht las dacht ik ‘als ik niet zou kunnen lezen of schrijven, had ik mijn roeping nooit gevonden’. Schrijven hoort zo erg bij mij, dat ik zelfs nog nooit had nagedacht over mensen die geen menukaart kunnen lezen of een treinkaartje kunnen kopen.

Ik snapte ook onmiddellijk dat mensen hun probleem uitstekend kunnen verbergen door middel van trucs en smoezen. Ik was zelf een slechte leerling, ik kon en kan nog steeds niet rekenen. Door middel van fraude en afkijk technieken heb ik Havo weten te behalen. Dus ik kan me enigszins inleven in de mensen die zo trachten te ‘overleven’.

Mijn inspiratie voor het scenario kwam van de vraag; ‘wanneer besluit je dat het genoeg is, dat je iets moet ondernemen?’.

Film: Letter
Maker: Reinout Hellenthal

Motivatie:
De wereld van laaggeletterden authentiek en op een betrokken, open manier in beeld brengen: daar ligt voor mij de uitdaging voor mijn inzending voor de Lezen & Schrijven Film Awards. Ik wil dat het probleem van binnenuit begrepen wordt.

Daarbij is research aan de basis onmisbaar. Via het alfabetiseringsprogramma van ROC Drenthe College benaderde ik een groep mensen die, overtuigd van mijn oprechte belangstelling, vrijwel onmiddellijk hun eigen door taboes en schaamte omgeven verhalen aan me toevertrouwen.

Ik word gemotiveerd door nieuwsgierigheid naar wat mensen beweegt om na jaren van stilzwijgend op afstand blijven toch de wereld der geletterden binnen te durven stappen.  Continu vraag ik mezelf af;  ‘Hoe komt het eigenlijk dat je niet kunt lezen en schrijven? Hoe heb je je al die tijd gered? Wat maakt dat je nu wel zover bent? En wat verwacht je er nu van?’

Film: KIP
Makers: Relinde de Graaff en Ellard Vasen

Motivatie:
Ik ben dol op taal. Ik kon niet wachten met leren lezen tot ik in groep drie zou zitten, dus leerde ik al eerder lezen met behulp van de pakken hagelslag op de ontbijttafel. Als klein meisje verslond ik boeken, tot diep in de nacht genoot ik van al die geschreven woorden die mijn fantasie tot leven lieten komen.

Ook nu nog blijft taal mij fascineren, op dit moment leer ik mijn zesde taal: Urdu. Het schrift waarmee Urdu geschreven wordt lijkt op het Arabisch schrift: van rechts naar links met veel lijntjes en krulletjes, waarbij klinkers niet geschreven worden en iedere letter op vier verschillende manieren geschreven kan worden. Weer voel ik me die nieuwsgierige kleine meid die uit al die lijntjes en puntjes een verhaal probeert te halen, vol personages, emoties en gebeurtenissen die tot leven komen in mijn fantasie.

Film: Uitgeklokt
Makers: Henk van Straten en Maarten J. Boer

Motivatie:
De reden dat Henk en Maarten wederom de handen in een slaan voor een korte film is, naast de fijne samenwerking, de mogelijkheid om maatschappelijke onderwerpen met een rauwe rand in beeld te brengen op een minder gebruikelijke manier. Zowel Henk als Maarten zijn schrijver, al brengen ze hun verhalen op verschillende manieren naar buiten. Vanzelfsprekend is dat het onderwerp van laaggeletterdheid voor twee schrijvers niet ongemoeid laat.

Film: Letters
Maker: Anniken Fjesme

Motivatie:
Anniken komt oorspronkelijk uit Noorwegen en herkent het gevoel van machteloosheid een taal niet goed te kunnen lezen en schrijven. Dat ze om hulp moet vragen voordat ze een belangrijke e-mail verstuurt of dat ze geschokte ouders aan de lijn krijg omdat ze per ongeluk hun kinderen heb uitgenodigd voor een “uitkleedfeestje” in plaats van “verkleedfeestje”. Grappig, maar toch schaamt ze zich.

Bij een bezoek aan een school voor laaggeletterden was het duidelijk dat er achter ieder leerling een heftig verhaal schuilgaat en dat het leerproces een belangrijk kruispunt in hun leven is. Wat haar zo aanspreekt in het verhaal ‘Woorden op Straat’ is dit kruispunt; de vreugde die losbarst bij het overwinnen van dit probleem. De film moet het gevoel geven dat alles mogelijk is, dat het leven speels is. Dit klopt met verhalen die ze heeft gehoord op de school voor laaggeletterden. Als antwoord op de vraag wat leren lezen en schrijven hen heeft opgeleverd kreeg ze antwoorden als: “ik voel me voor het eerst echt vrij, ik leef nu echt, ik ben niet meer bang, ik kan alles”. Daar gaat het om.

Film: VOX Scripta
Maker: Wiebe van den Ende

Motivatie:
Ik voel mij zeer vereerd dat ik deel mag nemen aan de Lezen & Schrijven Film Awards. Het onderwerp analfabetisme raakt me, omdat ik van dichtbij de invloed heb gezien van moeilijk kunnen lezen en schrijven en hoeveel ‘guts’ het vergt om je er uiteindelijk niet door te laten leiden. Dit wilde ik ook in mijn film laten zien op een abstracte manier.

Film: Stoom
Maker: Jacobine van de Kamp

Motivatie:
Een aantal jaren geleden had ik een collega van wie ik vermoedde dat hij analfabeet was. We werkten in de zorg en elke keer als er iets geschreven moest worden wees hij mij aan. “Schrijf jij de rapportage maar, ik heb zo’n lelijk handschrift”. Ook toen de rapportages op de computer moesten worden uitgewerkt had hij het excuus dat ik toch veel sneller was met de pc. Aanvankelijk had ik niks in de gaten. Pas later, toen ik op televisie een reportage over laaggeletterdheid in Nederland zag, viel bij mij het kwartje. Het zette mij aan het denken. Hoe heeft hij zoiets wezenlijks zolang geheim kunnen houden?

Zelf ben ik ook geen kei in schrijven. Vroeger had ik het niet eens in de gaten maar tegenwoordig komt er nogal wat schaamte bij kijken. Ondanks dat het schrijven mij niet ligt, kom ik er niet onderuit. Schrijven is noodzakelijk. Elke dag moet ik mailtjes typen, filmplannen schrijven of sollicitaties de deur uit doen. Als je dat niet kan of niet doet, dan lig je er gewoonweg uit.

Met dit project wil ik vorm geven aan mijn verwondering en begrip. Het is een uitdaging om een mooie, integere sfeervolle korte film te maken die laat zien hoe moeilijk het eigenlijk is om analfabeet te zijn.

Film: Liefde zonder meer
Maker: Lars Damoiseaux

Motivatie:
Mijn reden om mee te doen aan de Lezen & Schrijven film competitie was dat ik het medium en het onderwerp perfect bij elkaar vond passen. Film lijkt me het perfecte medium om iets over   laaggeletterdheid te zeggen, of om het uit te beelden. Bovendien had ik net de techniek ontdekt van filmen met Bokeh-vormen (een uit de fotografie overgewaaide techniek waarbij je door sjablonen voor de lens te plaatsen, onscherpe lichtpunten die normaal de vorm van het diafragma aannemen bijna elke vorm kunt geven die je wilt, ook letters en zelfs woorden.) En hier stuitte ik op een onderwerp waarmee ik die techniek in de praktijk kon brengen op een manier die rechtstreeks te maken heeft met de inhoud, de boodschap. En dat dit onderwerp eens goed in de spotlights wordt geplaatst lijkt me ook geen slechte zaak, want ik schrok wel van het enorme aantal laaggeletterden in ons ontwikkelde landje.

Film: Laten we het gezellig houden
Makers: Isidoor Roebers, Kasper van Beek, Zinsy Nimako

Motivatie:
Bij het van maken Laten We Het Gezellig Houden is er geprobeerd laaggeletterdheid zo compromisloos mogelijk te verbeelden. Laaggeletterdheid is als persoonlijk probleem een onvergeeflijke tegenstander in het dagelijkse leven. Niet alleen  voor de laaggeletterde zelf, maar ook voor zijn of haar omgeving.  Het project is geen “feel good” film geworden, omdat laaggeletterdheid simpelweg ook niet “feel good” is. Laaggeletterdheid is een probleem dat opgelost moet worden.  Om deze urgentie te laten zien is het in al haar lelijkheid getoond.

Film: VER_BLOE_MEN
Maker: Hilde den Exter (KEKfilm)

Motivatie:
Stichting Lezen & Schrijven strijdt – samen met partners – al jaren tegen het taboe op laaggeletterdheid. KEK Film strijdt graag mee door het maken van een korte film waarin laaggeletterdheid de hoofdrol speelt. Hiermee hopen wij een stukje bij te dragen aan het doorbreken van het taboe.